Conflicthanteringstijlen

We hebben gezien dat een conflict vaak uit verschillende fasen bestaat. Het begint meestal bij een kleine irritatie of bij een meningsverschil, maar als er niets aan gedaan wordt, zal het groeien. Het komt al snel voor dat we emotioneel betrokken raken en geen uitweg meer zien uit het conflict. Het is belangrijk om te voorkomen dat er een negatieve spiraal ontstaat, waarbij het conflict iedere keer verergert. Hiervoor is het goed om na te denken over verschillende manieren om een conflict aan te pakken.

Niemand van ons houdt van conflicten. Iedereen probeert conflicten te vermijden of op te lossen. Maar een ieder van ons doet het op een andere manier. De manier waarop velen van ons met een conflict omgaan heeft helaas niet zoveel te maken met wat het meest wenselijk is in de situatie. Het is belangrijk dat u weet hoe u meestal in een conflict handelt, dan kunt u zich ook afvragen of uw stijl van handelen bijdraagt aan een goede oplossing.

In grote lijnen worden de verschillende stijlen van omgaan met conflicten in vijf categorieën verdeeld. Het is belangrijk om te onthouden dat geen stijl per definitie positief of negatief is. De vraag is telkens: ‘welke stijl dient de situatie het meest?’. Daarom willen we de voor- en nadelen van elke stijl bespreken.
In ieder conflict kiezen we (soms onbewust) tussen eigen belangen of principes en die van de ander. Het is belangrijk dat we ons hier bewust van worden. Zie het schema hieronder.




Het verschil tussen deze stijlen ligt in de manier waarop omgegaan wordt met de twee elementen van het conflict: de inhoud of kwestie waarover het conflict ontstaan is (zorg voor eigen belang) en de relatie met de ander (zorg voor andermans belang).
U kunt een test doen om uw score te onderzoeken.....
Belangrijk om aan te geven, dat er niet één goede stijl is. Alle stijlen zijn goed. Het is alleen afhankelijk van de situatie waarin U zit. Problematisch wordt het, als U niet kunt variëren in stijlen en dat U de neiging hebt altijd dezelfde stijl toe te passen.


  • Toegeven: hier kiest u voor als u de relatie belangrijker vindt dan de kwestie. Als u zich aanpast, zet u de eigen principes opzij. Aanpassen is een verstandige strategie wanneer u beseft dat u ongelijk hebt of bij iemand die u nog niet zo goed kent. Voordeel: u bouwt er sociaal krediet mee op en bewaart er de vrede mee. Nadeel: soms is het aanpassen van je standpunt of positie minder wenselijk: u aanvaardt dan iets waar u eigenlijk niet achterstaat. Mensen die subassertief zijn, kiezen vaak voor de aanpassing als strategie.
  • Forceren/Doordrukken: wanneer u de kwestie belangrijker vindt dan de relatie kiest u voor deze strategie. U zet hiermee uw belangen voorop. U kunt hiervoor kiezen in noodsituaties of om op te komen voor uw rechten, bij onderwerpen die van groot belang zijn (alleen als u zeker weet dat u gelijk hebt) en om uzelf te beschermen tegen misbruik. Voordeel: u hebt grote kans gelijk te krijgen, u houdt volledig vast aan uw eigen principes. Nadeel: vechten is geen handige strategie als je later nog wilt samenwerken. Bovendien kunt u het alleen doen wanneer u degene bent met de meeste machtsmiddelen tot uw beschikking.
  • Vermijden: u kiest ervoor om een conflict te vermijden, wanneer u zowel de kwestie als de relatie niet belangrijk vindt. U reageert niet en gaat de ander uit de weg. Voordeel: u steekt er geen energie in. Nadeel: vermijden is geen verstandige strategie wanneer u privé of zakelijk ook na het conflict met de ander te maken hebt. Het conflict blijft gewoon liggen en kan op ieder willekeurig moment weer opspelen.
  • Probleem oplossen/Samenwerken: wanneer u zowel de kwestie als de relatie belangrijk vindt zoekt u door samenwerking een oplossing die beide partijen dient. Beide partijen laten de eigen belangen los en gaan op zoek naar het gezamenlijk belang. Door goed naar elkaar te luisteren, elkaars opvattingen, en de onderliggende belangen te onderzoeken gaat u samen op zoek naar een oplossing. Samenwerken is een goede strategie als je leren tot doel hebt of een band wilt kweken. Het kan alleen als ook de ander er voor open staat: is de andere partij bezig met vechten, vermijden of aanpassen, dan zal deze strategie niet werken. Voordeel: het schept een band en kan erg leerzaam zijn. Nadeel: het kost veel tijd.
  • Compromis zoeken: met deze strategie richt u zich zowel op de inhoud van het conflict als op de relatie. Onderhandelen betekent het verschil samen delen. Beide partijen doen concessies om tot een geschikte, wederzijds acceptabele oplossing te komen. Het verschil met samenwerken is dus dat je wel vasthoudt aan je eigen principes en doelstellingen, maar van daar uit wel stappen naar elkaar toe zet. Onderhandelen is een goede strategie wanneer beide partijen even machtig zijn en de doelstellingen elkaar uitsluiten. Ook bij complexe problemen of bij tijdsdruk, kan onderhandeling een oplossing bieden. Op onderhandelen valt u bovendien terug als samenwerken of vechten gefaald heeft. Voordeel: het is sneller dan samenwerken. Nadeel: u komt niet altijd tot een optimale oplossing, het is een compromis.